Δισκοπάθεια-Δισκοκήλη

ΔΙΣΚΟΠΑΘΕΙΑ - ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ - ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ
Η δισκοπάθεια και η δισκοκήλη (κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου) δεν είναι η ίδια πάθηση. Δισκοπάθεια ονομάζουμε την απώλεια της δομικής ακεραιότητας του μεσοσπονδυλίου δίσκου. Δισκοκήλη ονομάζουμε την προβολή ή εξώθηση του πυρήνα του μεσοσπονδυλίου δίσκου εκτός αυτού. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά τους.
Επιδημιολογία
Έως και το 39% των περιπτώσεων χρόνιας οσφυαλγίας συνδέονται αιτιολογικά με ενδοδισκική εκφύλιση (δισκοπάθεια).
Ανατομία - Κινησιολογία
Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι αποτελούν βασική δομική μονάδα της σπονδυλικής μας στήλης. Αποροφούν μέρος των κραδασμών που δέχεται ο κορμός μας. Επίσης, καθιστούν δυνατή την κίνηση των επι μέρους σπονδύλων και μας επιτρέπουν να σκύβουμε και να στρίβουμε τον κορμό μας. Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος αποτελείται απο τον πηκτοειδή πυρήνα, ενα ζελατινοειδές «μαξιλαράκι» που βρίσκεται στο κέντρο του δίσκου, και αλεπάλληλες στοιβάδες από ανθεκτικούς αλλά ελαστικούς ινώδεις δακτυλίους που περιβάλλουν και προστατεύουν τον πυρήνα. Οι δακτύλιοι αυτοί έχουν παράλληλες παχιές δεσμίδες κολλαγόνου και ινοχόνδρου, διαστρωματωμένες εναλλάξ με κλίση 60-70 μοιρών. Αυτή η δομή καθιστά τους ινώδεις δακτυλίους ιδιαίτερα ανθεκτικούς σε πιέσεις.
Παθογένεια
Η δισκοπάθεια ξεκινάει όταν οι ινώδεις δακτύλιοι τραυματίζονται και σπάνε. Αυτό μπορεί να γίνει με την άρση μεγάλου βάρους που θα πιέσει τους δίσκους πέρα από τα όριά τους. Αν η άρση βάρους γίνει με τον κορμό σκυμμένο εμπρός (σε κάμψη) ή και σε στροφή, τότε το βάρος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στους δίσκους και οι πιθανότητες να τραυματιστούν και να σπάσουν κάποιοι από τους ινώδεις δακτυλίους πολλαπλασιάζονται.Σιωπηλή απειλή για τους δίσκους αποτελεί το λεγόμενο «επαναλαμβανόμενο μικροτραύμα». Εδώ έχουμε φυσιολογικά φορτία, τα οποία όμως δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στη σπονδυλική στήλη και στους δίσκους λόγω κακής στάσης στην εργασία, στις δουλειές του σπιτιού, στην οδήγηση. Σε αυτή την περίπτωση ακόμα και αυτά τα φυσιολογικά φορτία μπορούν να προκαλέσουν ενδοδισκική εκφύλιση σε βάθος χρόνου.Εκτός απο την στάση του σώματός μας, η κακή φυσική κατάσταση, οι δονήσεις, το κάπνισμα, η φτωχή διατροφή, το αυξημένο σωματικό βάρος, κληρονομικοί και άλλοι παράγοντες μπορούν αθροιστικά να εντείνουν το μικροτράυμα των μεσοσπονδύλιων δίσκων.
Από τη δισκοπάθεια στη δισκοκήλη
Όταν το τζέλ του πηκτοειδούς πυρήνα εισχωρεί ανάμεσα στις ρωγμές των τραυματισμένων ινώδων δακτυλίων και «φουσκώνει» μια μεριά του δίσκου προς τα έξω, τότε έχουμε προβολή (κήλη) μεσοσπονδυλίου δίσκου. Αν το υλικό του πυρήνα διαπεράσει τις στοιβάδες τον δακτυλίων τότε το φαινόμενο ονομάζεται πρόπτωση μεσοσπονδυλίου δίσκου, ενω αν υλικό του πυρήνα βγεί εντελώς εκτός του δίσκου στον νωτιαίο σωλήνα τότε έχουμε απόπτωση αυτού. Οι δισκοκήλες στη μέση αφορούν σε συντριπτικό ποσοστό (98%) τους τελευταίους δυο μεσοσπονδύλιους δίσκους, αυτόν μεταξύ του τέταρτου και πέμπτου οσφυϊκού σπονδύλου (Ο4-Ο5) και αυτόν μεταξύ πέμπτου οσφυϊκού σπονδύλου και ιερού οστού (Ο5-Ι1). Αυτό συμβαίνει γιατί οι εν λόγω δίσκοι δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς επωμίζονται το βάρος όλου του κορμού, όπως το ισόγειο διαμέρισμα μίας πολυκατοικίας δέχεται το βάρος όλων των από πάνω ορόφων.
Από τη δισκοκήλη στην ισχιαλγία
Το τραύμα που περιορίζεται μόνο στους ινώδεις δακτυλίους του μεσοσπονδυλίου δίσκου δεν είναι απαραίτητα επώδυνο. Μελέτες έχουν δείξει ότι μόνο το εξωτερικό 1/3 των δακτυλίων συνδέεται με νευρικές απολήξεις που μεταφέρουν μηνύματα πόνου στον εγκέφαλο. Έτσι είναι δυνατόν να έχουμε τραυματίσει μεγάλο μέρος ενός ή και παραπάνω δίσκων μας και να μην έχουμε πονέσει ποτέ. Αρχικά ο πόνος συνήθως περιορίζεται τοπικά στη σπονδυλική στήλη, και στις λίγες περιπτώσεις που ο πόνος αντανακλά στο πίσω μέρος του ποδιού, δεν κατεβαίνει κάτω από το ύψος του γόνατου.
Στην περίπτωση όμως προβολής ή -χειρότερα- πρόπτωσης υλικού του πηκτοειδούς πυρήνα, τα συμπτώματα είναι πιο σοβαρά. Τα πιο συνήθη είναι ο έντονος πόνος βαθιά μέσα στο γλουτό, στο πλαϊνό ή το οπίσθιο μέρος του μηρού αλλά και κατά μήκος της γάμπας. Πολλές φορές παρατηρούνται μουδιάσματα, μυρμηγκιάσματα ή καψίματα στα ίδια σημεία ή ακόμα παρακάτω, στην ποδοκνημική και στα ακροδάχτυλα του ποδιού. Συχνά αναφέρεται και μυική αδυναμία του ποδιού, και σε βάθος χρόνου ατροφία αυτού. Η χολότητα στη βάδιση είναι το πλέον σύνηθες σύμπτωμα.
Όλα αυτά συμβαίνουν γιατί η προβολή του δίσκου ερεθίζει την παρακείμενη νευρική ρίζα που εκφύεται από το κεντρικό νευρικό μας σύστημα, η οποία ρίζα στη συνέχεια σχηματίζει το ισχιακό νεύρο κατά μήκος του γλουτού και του πίσω μηρού μας.
Το ισχιακό νεύρο είναι ουσιαστικά δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του ποδιού μας και του εγκεφάλου μας. Προωθεί τις εντολές που δίνει ο εγκέφαλός μας στο πόδι μας για την λειτουργία των μυών. Επίσης προωθεί τα ερεθίσματα πόνου, αφής, θερμότητας, δόνησης κτλ. που δέχεται το πόδι.... πίσω στον εγκέφαλο. Η πίεση και ο ερεθισμός αυτού του νεύρου στην ρίζα του δημιουργεί παρεμβολές στα σήματα που ανταλλάσσουν εγκέφαλος και πόδι. Όλη αυτή η συμπτωματολογία στο πίσω μέρος του ποδιού που ονομάζουμε ισχιαλγία δεν είναι παρά σήματα που αποστέλλονται σωστά, αλλά δεν μεταβιβάζονται όπως πρέπει από το ερεθισμένο νεύρο.
Βοηθούν τα αντιφλεγμονώδη?
Η απλή και γρήγορη απάντηση είναι .... ναι, αλλά για τις πρώτες 2-3 ημέρες.
Ο ερεθισμός που προκαλεί η δισκοκήλη στην ρίζα είναι μηχανικής αλλά και χημικής φύσης. Το τζελ του πηκτοειδούς πυρήνα ερεθίζει χημικά το εξερχόμενο νεύρο. Λόγω του ότι το τζελ αυτό είναι υπό φυσιολογικές συνθήκες αποκλεισμένο εντός των ινωδών δακτυλίων του δίσκου, δεν έρχεται σε επαφή με το κυκλοφορικό μας σύστημα. Όταν λοιπόν ελευθερωθεί υλικό εκτός του δίσκου, το ανοσοποιητικό μας σύστημα μας το αντιλαμβάνεται ως ξένο σώμα και προσπαθεί να το καταπολεμήσει. Ο οργανισμός μας προκαλεί τοπικά φλεγμονή, η οποία διαρκεί 48-72 ώρες. Συνεπώς, τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος κατά την οξεία φάση του, αλλά πολύ λιγότερο μετά την πάροδο 2-3 ημερών. Εκτός αυτού, στα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα παρατηρείται το φαινόμενο της «οροφής». Μετά από μια συγκεκριμένη δόση του φαρμάκου, επιπλέον χορήγηση αυτού δεν προσφέρει την αναμενόμενη μετρίαση του πόνου.
Με την πάροδο 2-3 ημερών η δράση του ανοσοποιητικού συστήματος υποχωρεί αλλά η κήλη εξακολουθεί να ερεθίζει μηχανικά το νεύρο στη ρίζα του, ασκώντας απευθείας πίεση σε αυτό αλλά και στα αιμοφόρα αγγεία που το περιβάλλουν.
Χειρουργείο ή όχι?
Όπως σε κάθε πάθηση, έτσι και στην περίπτωση της κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου, η αντιμετώπιση θα πρέπει να γίνεται με τις δυνατόν λιγότερο παρεμβατικές μεθόδους. Οι χειρουργικές επεμβάσεις αφαίρεσης δισκοκήλης (μικροδισκεκτομή) έχουν σημειώσει τελευταία σημαντική πρόοδο και στη χώρα μας, μειώνοντας σε μεγάλο βαθμό τον χρόνο μετεγχειριτικής νοσηλείας του ασθενούς και τον κίνδυνο μόλυνσης. Παρ’όλα αυτά το χειρουργείο εξακολουθεί να αποτελεί επεμβατική μέθοδο αντιμετώπισης της δισκοκήλης και ενδείκνυται μόνο σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται πολύ έντονα πιεστικά φαινόμενα επί της ρίζας του νεύρου, συνοδευόμενα από μυική αδυναμία/ατροφία του ποδιού και έλλειψη ανταπόκρισης σε φάρμακα και συντηρητικές θεραπείες. Σε γενικές γραμμές, 9 στις 10 των περιπτώσεων δισκοκήλης αντιμετωπίζεται χωρίς χειρουργική παρέμβαση. Ένα πολύ μικρό ποσοστό των περιπτώσεων, όπου παρατηρείται ραγδαία αύξηση των νευρολογικών συμπτωμάτων που φτάνουν μέχρι και την δυσλειτουργία κατά την ενούρηση και αφόδευση ή την ξαφνική στυτική δυσλειτουργία για τους άνδρες, χρήζει άμεσης χειρουργικής επέμβασης.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Η ορθή αντιμετώπιση του προβλήματος ξεκινάει με την σωστή εκτίμηση της έκτασης αυτού. Η εκτίμηση αυτή συμπεριλαμβάνει ενδελεχή διερεύνηση του ιστορικού του ασθενούς, έλεγχο της λειτουργίας του νευρικού και μυοσκελετικού του συστήματος και των απεικονιστικών εξετάσεων (ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία). Αν ο ασθενείς υποφέρει και από άλλα χρόνια νοσήματα, μπορεί να χρειαστούν και επιπλέον εξετάσεις (αίματος, ούρων κτλ.).
Η λέξη-κλειδί στην συντηρητική αντιμετώπιση της δισκοκήλης είναι «αποσυμπίεση». Όσο το βάρος του σώματός μας πιέζει τον τραυματισμένο μεσοσπονδύλιο δίσκο, τόσο το πυρηνικό υλικό θα εξωθείται εκτός αυτού, ερεθίζοντας την παρακείμενη νευρική ρίζα και παρατείνοντας τα συμπτώματα της ισχιαλγίας.Η αποσυμπίεση αυτή μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, τόσο κατά τη διάρκεια της συνεδρίας οσο και στο σπίτι.

Κατά τη συνεδρία....
-Zέσταμα και χαλάρωση των παρά τη σπονδυλική στήλη μυών με μαλάξεις.
-Xρήση της τεχνικής «κάμψης-έλξης» (flexion-distraction technique) στην οσφυική μοίρα.
-Χρήση ανατάξεων χειροπρακτικής τόσο στην οσφυική μοίρα οσο και στην υπόλοιπη σπονδυλική στήλη.

Αποσυμπίεση στο σπίτι...
-Ανάπαυση στο κρεβάτι με τα πόδια τοποθετημένα ψηλά σε αρκετά μαξιλάρια.
-Αποφυγή άρσης βάρους και κάμψης του κορμού εμπρός. Χρήση υποδημάτων χωρίς κορδόνια, αλλά και χρήση βοηθημάτων (π.χ. μακριές «γλώσσες» υποδημάτων) ώστε να μη χρειάζεται να σκύβουμε για να φορέσουμε τα παπούτσια μας.
-Αποφυγή εργασιών που καταπονούν τη μέση (π.χ. σιδέρωμα, οδήγηση δίκυκλου) και χρήση ζώνης οσφύος ΜΟΝΟ κατά την διάρκεια εργασιών που είναι αδύνατον να αποφευχθούν.
-Χρήση θερμών επιθεμάτων.

Με την αποσυμπίεση της σπονδυλικής στήλης και την σωστή διαχείριση της φλεγμονής αποκαθίσταται η φυσιολογική αιμάτωση του νεύρου και επανέρχεται σταδιακά η φυσιολογική λειτουργία του ποδιού. Ο ασθενής ξαναβρίσκει την άνεση και ελευθερία στη βάδιση.

Πόσο γρήγορα θα γίνω καλά?
Η επούλωση μιας κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου αργεί σε σύγκριση με την απλή οσφυαλγία μηχανικής αιτιολογίας. Η διάρκεια και η πορεία της ίασης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η έκταση της κήλης, η ηλικία, το σωματικό βάρος και η φυσική κατάσταση του ασθενούς, το κάπνισμα και άλλα πολλά. Ο πόνος και η δυσκολία στη βάδιση συνήθως κρατούν από 2-3 εβδομάδες έως 2 μήνες. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί τα συμπτώματα να κρατήσουν εως και 6 μήνες.
Εφόσον διαπιστωθεί κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, οι απαιτούμενες συνεδρίες χειροπρακτικής είναι περίπου 5-15, ανάλογα το μέγεθος της κήλης και την έκταση των συμπτωμάτων. Μέσα στην πρώτη εβδομάδα, οπου θα γίνουν 2-3 συνεδρίες, αναμένεται να ξεκινήσει και η μετρίαση, έστω και σε μικρό βαθμό, των συμπτωμάτων.
Πρόληψη υποτροπής
Ακόμα και μετά την υποχώρηση του πόνου και του μουδιάσματος, είναι σημαντικό να δυναμώσει τον κορμό του, ώστε να αποτραπεί η επανεμφάνιση των συμπτωμάτων. Με ειδικές ασκήσεις ή ακόμα καλύτερα με συστηματική κολύμβηση οι πιθανότητες υποτροπής μειώνονται στο ελάχιστο. Επίσης πρέπει να τεθεί υπό έλεγχο το σωματικό βάρος του πάσχοντα. Το σκύψιμο πρέπει να γίνεται με τα γόνατα και βαθύ κάθισμα, όχι με την κάμψη του κορμού. Οι επίπονες εργασίες πρέπει να γίνονται τμηματικά, με μικρά διαλείμματα.


Τελευταία ενημέρωση 21/8/2013

Βιβλιογραφία υπό κατασκευή


Με τη Διαφύλαξη Παντός Δικαιώματος. Κείμενα καθώς και η διάταξή τους στις ιστοσελίδες του AthensChiropractic.gr προστατεύονται από τα πνευματικά δικαιώματα βάσει του νόμου 2121/1993 (ΦΕΚ Α'25, 4/3/93). Το περιεχόμενο των ιστοσελίδων δεν επιτρέπειται να αντιγραφεί, να διαδοθεί, να τροποποιηθεί ή να γίνει προσβάσιμο σε τρίτους για εμπορικούς σκοπούς.

Οι σελίδες του ιστοτόπου AthensChiropractic.gr περιλαμβανομένου του περιεχομένου και της δομής του ιστοτόπου προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Συγκεκριμένα, οποιαδήποτε αναπαραγωγή, προσαρμογή, μετάφραση, αποθήκευση και επεξεργασία σε άλλα μέσα, περιλαμβανομένης της αποθήκευσης ή της επεξεργασίας με ηλεκτρονικά μέσα, υπόκειται σε προστασία πνευματικών δικαιωμάτων. 

Copyright © 2013 AthensChiropractic.gr