Πονοκέφαλος

Γενικά
Ένας στους δύο συνανθρώπους μας βιώνουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο πονοκεφάλου το χρόνο1. Ο πονοκέφαλος ή αλλιώς κεφαλαλγία, χωρίζεται σε πάνω από 150 τύπους, ανάλογα με την αιτιολογία. Από όλα τα είδη κεφαλαλγίας, το πλέον σύνηθες είναι ο πονοκέφαλος τάσεως1,2, ενώ πολύ συχνές είναι και οι ημικρανίες και οι αθροιστικές κεφαλαλγίες. Τελευταία δείχνουν να αυξάνονται τα επεισόδια πονοκεφάλου αυχενικής αιτιολογίας στην χώρα μας, πιθανώς λόγω του άγχους που φέρνει η οικονομική κρίση αλλά και λόγω των αλλαγών στο εργασιακό καθεστώς που πλέον επιτάσσει επιπλέον ώρες εργασίας ανά ημέρα. Πρόσφατη επιδημιολογική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ιαπωνία συνδέει τις επιπλέον ώρες εργασίας με αύξηση των επεισοδίων κεφαλαλγίας μεταξύ των εργαζομένων39.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το άμεσο και έμμεσο κόστος της κεφαλαλγίας έχει υπολογιστεί ότι ανέρχεται μεταξύ 112 και 173 δις ευρώ τον χρόνο3. Στις Η.Π.Α., σε μια μεγάλη έρευνα που αξιολόγησε δεκάδες χιλίαδες πάσχοντες απο πονοκέφαλο, το 51% δήλωσε ότι η παραγωγικότητά τους στο σχολείο ή την εργασία μειώνεται κατά τουλάχιστον 50% λόγω των πονοκεφάλων4.

Το κατάλληλο μαξιλάρι
Αν ο πονοκέφαλός σας είναι αυχενικής αιτιολογίας, τότε η επιλογή ενός κατάλληλου μαξιλαριού σίγουρα θα μετριάσει, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, τα συμπτώματα. Σε γενικές γραμμές, έρευνες δείχνουν ότι τα μαξιλάρια γεμισμένα με λάτεξ προσφέρουν πιο ξεκούραστο ύπνο6, καθώς δεν παραμορφώνονται σχεδόν καθόλου σε σχέση με μαξιλάρια αφρολέξ, ενώ τα μαξιλάρια γεμισμένα με πούπουλα κρίνονται πλέον ακατάλληλα καθώς το σχήμα τους αλλάζει γρήγορα και η σωστή υποστήριξη στον αυχένα χάνεται7.
Πέραν όμως του υλικού, πολύ μεγάλο ρόλο παίζει και ο τύπος και το μέγεθος του μαξιλαριού. Ο κάθε ένας από εμάς έχει διαφορετικές ανάγκες στήριξης του αυχένα και της κεφαλής, ανάγκες που ποικίλουν ανάλογα με τον σωματότυπό μας και τη στάση στην οποία κοιμόμαστε. Κάποιος λοιπόν που κοιμάται ανάσκελα χρειάζεται λεπτό μαξιλάρι με αυχενική υποστήριξη. Μια πρόσφατη έρευνα έδειξε πως το μαξιλάρι με υποστήριξη αυχένα και πρόσθετη υποστήριξη για τους ώμους παρέχει περισσότερη άνεση σε σχέση με άλλους τύπους μαξιλαριών8.
Αντιθέτως κάποιος που κοιμάται στο πλάι, στην εμβρυική θέση, χρειάζεται πιο μεγάλο μαξιλάρι, δίχως αυχενική υποστήριξη. Σημασία λοιπόν έχει το σωστό πάχος του μαξιλαριού, που πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να μην επιτρέπει κάμψη του κεφαλιού δεξιά ή αριστερά, διατηρώντας τον κορμό, τον αυχένα και το κεφάλι σε μια ευθεία.

Νερό – Καφές – Αλκοόλ
Η αφυδάτωση αποτελεί γνωστό εκλυτικό παράγοντα κεφαλαλγιών τάσεως, ακόμη και ημικρανιών9,10. Ο μέσος άνθρωπος χρειάζεται 1,5 λίτρο νερού ημερησίως11 για να καλύψει τις ανάγκες του, ποσότητα στην οποία δεν συμπεριλαμβάνονται ροφήματα με καφεϊνη και αλκοολούχα ποτά, τα οποία είναι αντιθέτως διουρητικά.
Εξίσου σημαντικό είναι το 1,5 αυτό λίτρο ημερησίως (περίπου 6 ποτήρια) να μην καταναλώνεται όλο μαζί αλλά σταδιακά μέσα στην ημέρα. Ένας καλός κανόνας είναι να έχουμε πιει τουλάχιστον 2-3 ποτήρια νερού μέχρι και την ώρα του μεσημεριανού γεύματος.
Έρευνες δείχνουν πως η καφεΐνη, σε μικρές ποσότητες, πιθανώς μετριάζει τις κεφαλαλγιες12. Σε αυξημένες όμως ποσότητες ο καφές μπορεί απο σύμμαχος να γίνει εχθρός. Η διακοπή κατανάλωσης καφέ από κάποιον που πίνει σε καθημερινή βάση είναι αρκετή για να πυροδοτήσει πονοκέφαλο13.
Το αλκοόλ, εκτός από διουρητική ουσία, είναι και παράγοντας πρόκλησης κεφαλαλγιών13,14. Περίπου το 1/3 αυτών που πάσχουν από ημικρανίες αναφέρουν ότι αλκοολούχα ποτά πυροδοτούν επεισόδιο ημικρανίας15. Τα φλαβονοειδή και οι θειώδεις ουσίες που περιέχει το κρασί (ειδικά το κόκκινο) το κατατάσσει ως κύριο ένοχο ανάμεσα σε ολα τα αλκοολούχα ποτά στην πρόκληση πονοκεφάλων16.

Φάρμακα – Συμπληρώματα Διατροφής – Βότανα
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Νευρολογίας, η ρίζα Πετασίτη (Butterbur) είναι η ουσία που δείχνουν οι περισσότερες επιστημονικές μελέτες ως αποτελεσματική στην αντιμετώπιση των πονοκεφάλων 17,19. Αποτελεσματικό βότανο γνωστό για την πρόληψη και αντιμετώπιση των πονοκεφάλων είναι και το Χρυσάνθεμο («Παρθενούλι» ή «Παρθένι»)18, το οποίο αξιολογείται ως εξίσου αποτελεσματικό με τα ευρέως διαδεδομένα φάρμακα κατά της ημικρανίας (Τριπτάνες, Β-αναστολείς, Ιβουπροφαίνη, Ναπροξένη), αλλά και το Μαγνήσιο 20,34, καθώς και η Πιπερόριζα. Για την Ασπιρίνη και την Ινδομεθακίνη υπάρχουν αντιφατικά στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους17, παρ’ότι αυτά χρησιμοποιούνται εξίσου συχνά απο ολα τα προαναφερόμενα. Άλλες ουσίες που δείχνουν να βοηθούν στην πρόληψη και αντμετώπιση των πονοκεφάλων είναι το Συνένζυμο Q10, η Ριβοφλαβίνη (Βιταμίνη Β2) και το Άλφα Λιποϊκό Οξύ20,21
Πρίν καταναλώσετε βότανα, συμπληρώματα και φάρμακα συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.

Στρες και Πονοκέφαλος. «Η κότα έκανε τ’αυγό ή το αυγό την κότα»
Το στρες και ο πονοκέφαλος είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους, σε σημείο που συχνά δεν μπορούμε να διακρίνουμε ποιό προηγήθηκε του άλλου, καταλήγοντας σε έναν φαύλο κύκλο στρες και κεφαλαλγίας22.
Παρ’ότι λοιπόν το στρες αποδεδειγμένα πυροδοτεί σε κάποιους πονοκέφαλο, οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν άγνωστοι23.
Αυτό που οι περισσότεροι θεωρούμε στρές είναι το «ψυχολογικό στρές». Έρευνες δείχνουν πως το ψυχολογικό στρες οδηγεί σε υπερ-έκκριση της «εκλυτικής ορμόνη της κορτικοτροπίνης»25, που οδηγεί σε πονοκεφάλους Δεν πρέπει όμως να αγνοούμε και το φυσικό ή σωματικό στρες (π.χ. απότομες αλλαγές θερμοκρασίας, αλλαγές στην ρουτίνα του ύπνου), το οποίο είναι και αυτό συνένοχος στην πρόκληση κεφαλαλγιών. Είτε μιλάμε για ψυχολογικό είτε για φυσικό στρές, εικάζεται οτι ο πονοκέφαλος αποτελεί μια αποτυχημένη προσπάθεια του εγκεφάλου μας να προσαρμοστεί σε αυτό24.

Τι είδους πονοκέφαλο εχω και πώς μπορεί να με βοηθήσει ο χειροπράκτης;

Η εκτίμηση της κάθε περίπτωσης κεφαλαλγίας έχει 4 βασικά στάδια5.

  1. 1. Λήψη του ιστορικού σας. Σε περίπτωση που προκύψουν υποψίες ύπαρξης πονοκεφάλου που οφείλεται σε τραύμα, μόλυνση, αλόγιστη χρήση φαρμάκων, ορμονική διαταραχή ή ενδοκρανιακή παθολογία (νεόπλασμα, ανεύρυσμα κτλ.) γίνεται παραπομπή στον κατάλληλο ειδικό ιατρό για περαιτέρω διαγνωστικές εξετάσεις.
  2.  Αξιολόγηση και αναγνώριση του τύπου του πονοκεφάλου από τον οποίο πάσχετε.
    -Ημικρανία
    -Πονοκέφαλος Τάσεως
    -Αθροιστική Κεφαλαλγία (συμφόρησης)
    -Κεφαλαλγία Αυχενικής Αιτιολογίας (δευτερογενής).
  3. Αναγνώριση των παραγόντων που πυροδοτούν τον πονοκέφαλο, για παράδειγμα συγκεκριμένες τροφές, οσμές, διαταραχή του ύπνου, αφυδάτωση κ.ο.κ
  4. Ανάλογα με τον τύπο του πονοκεφάλου από τον οποίο πάσχετε, αντιμετώπιση του προβλήματος με συνδυασμό των παρακάτω:
    -Συζήτηση για την διαχείριση -και όχι απαραίτητα την αποφυγή- των αιτιών που πιθανώς ξεκινούν τους πονοκεφάλους27 (οσμές, τροφές, ύπνος, αφυδάτωση).
    -Συζήτηση για τις τροφές, τα συμπληρώματα διατροφής και τα βότανα που προλαμβάνουν τον πονοκέφαλο ή μειώνουν την ένταση/διάρκειά/συχνότητά του.
    -Σε περίπτωση αναγνώρισης του πονοκεφάλου ως αυχενογενή, συνεδρίες χειροπρακτικής στην αυχενική και θωρακική μοίρα τις σπονδυλικής στήλης σε συνδυασμό με τεχνικές μυοπεριτωνιακής απελευθέρωσης και ισχαιμικής συμπίεσης στους μύες του αυχένα, ειδικά στην έκφυση αυτών στην ινιακή περιοχή του κρανίου (το πίσω μέρος του κεφαλιού).
    -Παράλληλα, συζήτηση περί εργονομίας στον εργασιακό χώρο, εύρεσης κατάλληλου μαξιλαριού, σωστής στάσης στις δουλειές του σπιτιού με παράλληλη χρήση τακτικών διαλειμμάτων κατά την εκτέλεση αυτών, αλλά και τροποποίηση των χόμπυ αν αυτά κριθούν ότι συμμετέχουν στο πρόβλημα. 

Σύμφωνα με έρευνες, οι χειρισμοί στον αυχένα26 και ειδικότερα η χειροπρακτική28 μετριάζουν τα συμπτώματα της αυχενογενούς κεφαλαλγίας.Σε περιπτώσεις ημικρανίας και κεφαλαλγίας τάσεως, συγκριτικές μελέτες δείχνουν πως οι χειρισμοί στον αυχένα έχουν αποτελεσματικότητα εφάμιλλη των φαρμακευτικών ουσιών που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη των εν λόγω κεφαλαλγιών35, όπως της Αμιτριπτυλίνης, δραστικής ουσίας σε αντικαταθλιπτικά σκευάσματα που συνταγογραφούνται ευρέως κατά των πονοκεφάλων33.
Ο αυχενογενής πονοκέφαλος οφείλεται κυρίως σε σφιγμένους οπίσθιους αυχενικούς μύες. Έχει αναγνωριστεί πλέον μια «ανατομική συνέχεια» ανάμεσα στους μύες αυτούς και την μήνιγγα του εγκεφάλου29,30 (την ενδοκρανιακή μεμβράνη που καλύπτει τον εγκέφαλο). Ουσιαστικά μιλάμε για τους μύες του αυχένα να «επεκτείνονται» μέχρι το εσωτερικό του κρανίου. Με τη χρήση τεχνικών μυοπεριτονιακής απελευθέρωσης και ισχαιμικής συμπίεσης στους οπίσθιους αυχενικούς μύες, μειώνονται και οι αυχεναλγίες και πονοκέφαλοι και οι ίλιγγοι.
Όσον αφορά τις ανατάξεις χειροπρακτικής, η αποτελεσματικότητά τους οφείλεται πιθανώς στην αύξηση της αιμάτωσης που προκαλούν και στη γενικότερη αποσυμφόρηση των νευρικών ριζών που εκφύονται δια μέσου των τριών ανωτέρων αυχενικών σπονδύλων. Σε αυτούς τους σπονδύλους επικεντρώνονται οι χειροπρακτικές ανατάξεις. Οι αντίστοιχες νευρικές ρίζες (Α1, Α2, Α3) είναι οι μόνες που, σε περίπτωση δυσλειτουργίας, μπορούν να προκαλέσουν πονοκέφαλο31,32.

Ασκήσεις και Γυμναστική
Ενω η ήπια άσκηση προλαμβάνει τους πονοκεφάλους36,37,38, ή έντονη γυμναστική αποτελεί παράγοντα πρόκλησης κεφαλαλγίας συγκεκριμένου τύπου40,41,42. Είναι σημαντικό λοιπόν για αυτόν που πάσχει απο κεφαλαλγίες που παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά το τέλος έντονης σωματικής άσκησης να βρεί εναλλακτικούς, πιο ήπιους τρόπους διατήρησης της φυσικής του κατάστασης.
Στις περιπτώσεις αυχενογενούς κεφαλαλγίας, χορηγείται ειδικό ασκησιολόγιο που συνδυάζει διατάσεις του αυχένα και ασκήσεις ενδυνάμωσής του. Οι ασκήσεις αυτές γίνονται στο σπίτι δίχως την βοήθεια ειδικού εξοπλισμού.


Τελευταία ενημέρωση: 23 Αυγούστου 2013


Πηγές

1. International Association for the Study of Pain
http://www.iasp-pain.org/AM/Template.cfm?Section=Fact_Sheets4&Template=/CM/ContentDιsplay.cfm&ContentID=14452
2. International Headache Society http://217.174.249.183/upload/CT_Clas/ICHD-IIR1final.pdf
3.Linde M, Gustavsson A, Stovner LJ, Steiner TJ, Barré J, Katsarava Z, Lainez JM, Lampl C, Lantéri-Minet M, Rastenyte D, Ruiz de la Torre E, Tassorelli C, Andrée C. Thecost of headachedisorders in Europe: the Eurolight project. Eur J Neurol.2012 May;19(5):703-11. doi: 10.1111/j.1468-1331.2011.03612.x. Epub 2011 Dec 5.
4. Lipton RB, Stewart WF, Diamond S, Diamond ML, Reed M Prevalence and burden of migraine in the United States: data from the American Migraine Study II. Headache. 2001 Jul-Aug;41(7):646-57.
5. Souza, Thomas A. Differential Diagnosis and Management for the Chiropractor: Protocols and Algorithms. 3rded. p. 452
6. Gordon SJ,Grimmer-Somers KA,Trott PH Pillow use: the behavior of cervical stiffness, headache and scapular/arm pain. J Pain Res. 2010 Aug 11;3:137-45.
7. Gordon SJ,Grimmer-Somers KA,Trott PH. A randomized, comparative trial: does pillow type alter cervico-thoracic spinal posture when side lying? J Multidiscip Healthc.2011;4:321-7. Epub 2011 Aug 17.
8. Liu SF,Lee YL,Liang JC. Shape design of an optimal comfortable pillowbased on the analytic hierarchy process method. J Chiropr Med. 2011 Dec;10(4):229-239.
9. Bhatia MS, Gupta R,Srivastava S. Migraine associated with water deprivation and progressive myopia. Cephalalgia. 2006 Jun;26(6):758-60.
10. Blau JN. Water deprivation: a new migraine precipitant. Headache. 2005 Jun;45(6):757-9.
11. Jéquier E, Constant F.Water as an essential nutrient: the physiological basis of hydration. Eur J Clin Nutr. 2010 Feb;64(2):115-23. Epub 2009 Sep 2.
12. Kaniecki RG. Tension-type headache.Continuum (Minneap Minn). 2012 Aug;18(4):823-34.
13. Wöber C, Wöber-Bingöl C. Triggers of migraine and tension-type headache. Handb Clin Neurol. 2010;97:161-72.
14. Panconesi A, Bartolozzi ML, Mugnai S, Guidi L.Neurol Sci. Alcohol as a dietary trigger of primary headaches: what triggering site could be compatible? 2012 May;33 Suppl 1:S203-5.
15. Panconesi A,Bartolozzi ML,Guidi L. Alcohol and migraine: what should we tell patients? Curr Pain Headache Rep. 2011 Jun;15(3):177-84.
16. Panconesi A. Alcohol and migraine: trigger factor, consumption, mechanisms. A review. J Headache Pain. 2008 Feb;9(1):19-27. Epub 2008 Jan 30.
17. Holland S,Silberstein SD,Freitag F,Dodick DW,Argoff C,Ashman E;Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology and the American Headache Society.Evidence-based guidelineupdate:NSAIDs and other complementary treatments for episodic migraine prevention in adults: report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academyof Neurology and the American Headache Society. Neurology.2012 Apr 24;78(17):1346-53. doi: 10.1212/WNL.0b013e3182535d0c.
18. Levin M. Herbal treatment of headache. Headache.2012 Oct;52 Suppl 2:76-80. doi: 10.1111/j.1526-4610.2012.02234.x.
19. Nicholson RA,Buse DC,Andrasik F,Lipton RB. Nonpharmacologic treatments for migraine and tension-type headache: how to choose and when to use. Curr Treat Options Neurol.2011 Feb;13(1):28-40.
20. Sun-Edelstein C,Mauskop A. Foods and supplements in the management of migraine headaches. Clin J Pain. 2009 Jun;25(5):446-52.
21. Sun-Edelstein C,Mauskop A. Alternative headache treatments: nutraceuticals, behavioral and physical treatments. Headache.2011 Mar;51(3):469-83. doi: 10.1111/j.1526-4610.2011.01846.x.
22. Panerai AE. Pain stress and headache. Neurol Sci. 2012 May;33 Suppl 1:S1-3.
23. Cathcart S,Winefield AH,Lushington K,Rolan P.Stress and tension-type headachemechanisms. Cephalalgia.2010 Oct;30(10):1250-67.
24. Maleki N,Becerra L,Borsook D.Migraine: maladaptive brain responses to stress.Headache.2012 Oct;52 Suppl 2:102-6. doi: 10.1111/j.1526-4610.2012.02241.x.
25. Sauro KM,Becker WJ. The stress and migraine interaction. Headache.2009 Oct;49(9):1378-86. Epub 2009 Jul 8
26. Jull G,Trott P,Potter H,Zito G,Niere K,Shirley D,Emberson J,Marschner I,Richardson C. A randomized controlled trial of exercise and manipulative therapy for cervicogenic headache.Spine (Phila Pa 1976).2002 Sep 1;27(17):1835-43; discussion 1843.
27. Martin PR. Managing headache triggers: think 'coping' not 'avoidance'. Cephalalgia. 2010 May;30(5):634-7. Epub 2010 Feb 11.
28. Bryans R, Descarreaux M, Duranleau M, Marcoux H, Potter B, Ruegg R, Shaw L, Watkin R, White E. Evidence-based guidelines for the chiropractic treatment of adults with headache. J Manipulative Physiol Ther. 2011 Jun;34(5):274-89. doi: 10.1016/j.jmpt.2011.04.008.
29. Alix ME, Bates DK. A proposed etiology of cervicogenic headache: the neurophysiologic basis and anatomic relationship between the dura mater and the rectus posterior capitis minor muscle. J Manipulative Physiol Ther. 1999 Oct;22(8):534-9.
30. Kahkeshani K, Ward PJ.Clin Anat. Connection between the spinal dura mater and suboccipital musculature: evidence for the myodural bridge and a route for its dissection--a review. 2012 May;25(4):415-22. doi: 10.1002/ca.21261. Epub 2011 Aug 30.
31. Bogduk N. The anatomical basis for cervicogenic headache. J Manipulative Physiol Ther. 1992 Jan;15(1):67-70.
32. Bogduk N. Cervicogenic headache: anatomic basis and pathophysiologic mechanisms. Curr Pain Headache Rep. 2001 Aug;5(4):382-6.
33. Bronfort G,Nilsson N,Haas M,Evans R,Goldsmith CH,Assendelft WJ,Bouter LM. Non-invasive physical treatments for chronic/recurrent headache. Cochrane Database Syst Rev.2004;(3):CD001878.
34. Tarighat EsfanjaniA,Mahdavi R, Ebrahimi MameghaniM,Talebi M, Nikniaz Z, Safaiyan A. The Effects of Magnesium, L-: Carnitine, and Concurrent Magnesium-L-: Carnitine Supplementation in Migraine Prophylaxis.Biol Trace Elem Res.2012 Aug 17. [Epub ahead of print]
35. Bronfort G,Assendelft WJ,Evans R,Haas M,Bouter L. Efficacy of spinal manipulation for chronic headache: a systematic review. J Manipulative Physiol Ther.2001 Sep;24(7):457-66.
36. Sjögren T,Nissinen KJ,Järvenpää SK,Ojanen MT,Vanharanta H,Mälkiä EAEffects of a workplace physical exercise intervention on the intensity of headache and neck and shoulder symptoms and upper extremity muscular strength of office workers: a cluster randomized controlled cross-over trial. Pain.2005 Jul;116(1-2):119-28.
37. Andersen LL,Mortensen OS,Zebis MK,Jensen RH,Poulsen OM. Effect of brief daily exercise on headache among adults--secondary analysis of a randomized controlled trial. Scand J Work Environ Health. 2011 Nov;37(6):547-50. doi: 10.5271/sjweh.3170. Epub 2011 May 26.
38. PLoS One.2012;7(1):e29637. Epub 2012 Jan 9. Mongini F,Evangelista A,Milani C,Ferrero L,Ciccone G,Ugolini A,Piedimonte A,Sigaudo M,Carlino E,Banzatti E,Galassi C. An educational and physical program to reduce headache, neck/shoulder pain in a working community: a cluster-randomized controlled trial.
39. Sato K,Hayashino Y,Yamazaki S,Takegami M,Ono R,Otani K,Konno S,Kikuchi S,Fukuhara S.Headache prevalence and long working hours: the role of physical inactivity. Public Health.2012 Jul;126(7):587-93. Epub 2012 Jun 20.
40. Bahra A. Other primary headaches. Ann Indian Acad Neurol.2012 Aug;15(Suppl 1):S66-71.
41.Pascual J, González-Mandly A, Martín R, Oterino A. Headaches precipitated by cough, prolonged exercise or sexual activity: a prospective etiological and clinical study. J Headache Pain. 2008 Oct; 9(5):259-66. Epub 2008 Aug 28
42. Lane JC, Gulevich S. Exertional, Cough, and Sexual Headaches. Curr Treat Options Neurol. 2002 Sep; 4(5):375-381.


Με τη Διαφύλαξη Παντός Δικαιώματος. Κείμενα καθώς και η διάταξή τους στις ιστοσελίδες του AthensChiropractic.gr προστατεύονται από τα πνευματικά δικαιώματα βάσει του νόμου2121/1993 (ΦΕΚ Α'25, 4/3/93). Το περιεχόμενο των ιστοσελίδων δεν επιτρέπειται να αντιγραφεί, να διαδοθεί, να τροποποιηθεί ή να γίνει προσβάσιμο σε τρίτους για εμπορικούς σκοπούς.

Οι σελίδες του ιστοτόπου AthensChiropractic.gr περιλαμβανομένου του περιεχομένου και της δομής του ιστοτόπου προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Συγκεκριμένα, οποιαδήποτε αναπαραγωγή, προσαρμογή, μετάφραση, αποθήκευση και επεξεργασία σε άλλα μέσα, περιλαμβανομένης της αποθήκευσης ή της επεξεργασίας με ηλεκτρονικά μέσα, υπόκειται σε προστασία πνευματικών δικαιωμάτων. 

Copyright © 2013 AthensChiropractic.gr